4/08/2009

W dniu 30 lipca 2009r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 1 lipca 2009r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, przy czym ma charakter czasowy, gdyż będzie obowiązywać do 31 grudnia 2011r.

 

1.  czas pracy, ograniczenia w zawieraniu umów na czas określony,

2.  świadczenia wypłacane pracodawcom z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

3.  świadczenia wypłacane pracodawcom z Funduszu Pracy.

 

Zmiany z grupy pierwszej (z wyjątkiem obniżenia wymiaru czasu pracy) dot. wszystkich pracodawców (którzy zawrą odpowiednie porozumienia ze związkami zawodowymi/przedstawicielami pracowników).

 

Zmiany z grupy 2. i 3. dotyczą wyłącznie pracodawców w trudnej sytuacji ekonomicznej (potwierdzonej stosownym zaświadczeniem), po spełnieniu szeregu formalnych przesłanek, w tym: wystąpienie spadku obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż, nie mniej niż o 25% w ciągu 3 kolejnych miesięcy po dniu 1 lipca 2008r. w porównaniu do tych samych 3 miesięcy w okresie od 1 lipca 2007r. do dnia 30 czerwca 2008r.; brak zaległości w opłacaniu należności publicznoprawnych (zobowiązań podatkowych, składek na poszczególne grupy ubezpieczeń społecznych).

 

- przedłużenie okresu rozliczeniowego następuje w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu ze związkami zawodowymi; jeżeli organizacje związkowe nie działają – w porozumieniu z przedstawicielami załogi. Kopia porozumienia będzie przekazywana okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 3 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia;

- przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy (jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technologicznymi lub dotyczącymi organizacji czasu pracy);

- w efekcie dopuszczenie zróżnicowania liczby godzin do przepracowania w poszczególnych miesiącach (tzn. okresy dłuższej pracy równoważy się okresami krótszej pracy lub okresami niewykonywania pracy w ramach obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym);

- stosowanie tego okresu rozliczeniowego nie może naruszyć prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego,

- w każdym miesiącu tego okresu rozliczeniowego pracownik ma zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;

- harmonogramy czasu pracy należy tworzyć na co najmniej 2 miesiące.

- ustalenie różnych godzin rozpoczynania i kończenia pracy – praca wykonywana w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych;

- obowiązek przestrzegania odpoczynku dobowego i tygodniowego,

- rozwiązanie wprowadzane w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z organizacjami związkowymi, gdy organizacje związkowe nie działają – w porozumieniu z przedstawicielami pracowników.

- pracownik opiekujący się dzieckiem do ukończenia 14 r. ż. (albo opiekujący się członkiem rodziny wymagającym jego osobistej opieki) może złożyć wniosek dotyczący ustalenia indywidualnego rozkładu czasu pracy (z zachowaniem prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego). Pracodawca, co do zasady, ma obowiązek uwzględnić wniosek pracownika (wyjątek – nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika; odmowa następuje w formie pisemnej – jest ostateczna, bez prawa odwołania).

 

- może zastosować wyłącznie przedsiębiorca w przejściowych trudnościach finansowych

- wymiar czasu pracy może być obniżony przez okres do 6 miesięcy i nie więcej niż do połowy pełnego wymiaru czasu pracy (wraz z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia),

- rozwiązanie to wprowadza się w trybie układu zbiorowego pracy lub porozumienia z organizacją związkową albo w porozumieniu z przedstawicielami pracowników (jeżeli organizacje związkowe nie działają).

- w tym przypadku nie ma obowiązku zastosowania wypowiedzeń zmieniających.

- okres zatrudnienia na czas określony oraz łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony miedzy tymi samymi podmiotami, nie może przekraczać 24 miesięcy;

- za kolejną umowę uważać się będzie umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony;

- omawiane zasady będą mieć również zastosowanie do umów zawartych na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie omawianej ustawy; do umów tych – co wymaga podkreślenia nie będzie mieć zastosowania art. 25¹ Kodeksu pracy.

- jeżeli termin rozwiązania umowy na czas określony, zawartej przed dniem wejścia w życie ustawy, przypada po dniu 31 grudnia 2011r., umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który była zawarta.

- do umów o pracę zawartych na czas określony, trwających w dniu 1 stycznia 2012r. stosuje się art. 25¹ Kodeksu pracy (tj. zasadę, że 3. umowa na czas określony przekształca się w umowę na czas nieokreślony).

 

Świadczenia te mogą być przyznane jedynie przedsiębiorcy znajdującemu się w przejściowych trudnościach finansowych.

a) świadczenie na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego (rozumianego jako niewykonywanie pracy u przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych przez pracownika pozostającego w gotowości do pracy z przyczyn ekonomicznych niedotyczących pracownika), łącznie za okres nieprzekraczający 6 miesięcy w maksymalnej wysokości do 100% zasiłku dla bezrobotnych (proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy); Świadczenie to stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne

b) świadczenie na częściowe zrekompensowanie obniżenia wymiaru czasu pracy, za okres do 6 miesięcy do wysokości 70% zasiłku dla bezrobotnych. świadczenie to stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne;

c) świadczenie na opłacenie przez pracodawcę składek na ubezpieczenie społeczne (należnych od pracodawcy) od przyznanych świadczeń w pkt a) i b).

 

Świadczenia te mogą być przyznane jedynie pracownikom w okresie odbywania szkolenia/studiów podyplomowych, zatrudnionym przez przedsiębiorcę znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych:

- stypendium w wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (w sytuacji obniżonego wymiaru czasu pracy);

- stypendium w wysokości do 100% zasiłku dla bezrobotnych (w sytuacji przestoju ekonomicznego).

 

Oba te świadczenia stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym starosta sfinansuje część składek należnych od pracodawcy.