Trybunał Konstytucyjny podważa zasady uwzględniania premii w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego
30/06/2008
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca br. (sygn. akt SK 16/06) dotyczy premii uznaniowej, która nie była wypłacana za okres choroby pracownika, jak też nie powiększyła podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, gdyż przepisy wewnętrzne pracodawcy nie zawierały zapisów dotyczących jej zmniejszenia za okres choroby.
Przedmiotowym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005r., nr 31, poz. 267 z późn. zm.), rozumiany w taki sposób, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się wypłaconych pracownikowi – w okresie przyjętym do jej ustalenia – składników wynagrodzenia, od których pracownik ten uiścił składkę na ubezpieczenie chorobowe, a które nie są mu wypłacane w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby albo zasiłku chorobowego, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Trybunał wyjaśnił, że zgodnie z kwestionowanym przepisem, tak jak był interpretowany i stosowany przez ZUS i sądy, do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie wlicza się tych składników wynagrodzenia, co do których wewnętrzne przepisy pracodawcy nie zawierają postanowień w kwestii ich zmniejszania w okresie pobierania zasiłku. Taka interpretacja, której stosowanie przez pracodawców (płatników składek) wymagane jest przez ZUS, powoduje, że premia, od której pobierano składkę na ubezpieczenie chorobowe, nie była i nadal nie jest wliczana do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego (nie wpływa na podwyższenie wypłacanego zasiłku).
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego taka interpretacja ZUS, w wyniku której pracownik otrzymuje pomniejszony zasiłek chorobowy godzi w konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego.
Trybunał wskazał, że skutkiem orzeczenia jest możliwość wznowienia postępowania w sprawach, w których sądy orzekły opierając się na niekonstytucyjnym rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Kolejnym skutkiem jest również możliwość dochodzenia przez pracowników na drodze postępowania sądowego różnicy w wypłaconych wynagrodzeniach i zasiłkach chorobowych; w zakresie wynagrodzenia chorobowego stroną pozwaną będzie pracodawca, zaś w zakresie zasiłku chorobowego – roszczenia mogą być kierowane przeciwko ZUS.
W związku z tym Trybunał wskazał również na konieczność zmiany przepisów ustawy, celem uregulowania w sposób jednoznaczny omawianej kwestii.
Omawiany wyrok jest ostateczny a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Trybunał nie sporządził jeszcze uzasadnienia wyroku, w którym dokonałby pogłębionej interpretacji i analizy przepisów ustawy zasiłkowej dot. zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłku.